Wat deed hij?

John Money (1921–2006) werkte aan de Johns Hopkins-universiteit in de Verenigde Staten. Hij geloofde dat een kind genderneutraal wordt geboren. Volgens hem kon je een kind, door opvoeding en operaties, "maken" tot jongen of meisje. Het lichaam was volgens hem minder belangrijk dan de opvoeding.

Het verhaal van David Reimer

In 1966 ging er bij een baby — David Reimer — iets ernstig mis bij een besnijdenis. Zijn penis raakte zwaar beschadigd. Money raadde de ouders aan om David als meisje op te voeden. David werd op 22 maanden gecastreerd. Hij kreeg de naam Brenda en mocht niet weten wat er was gebeurd.

David had ook een tweelingbroer, Brian. Brian groeide gewoon op als jongen. Money gebruikte hen samen als bewijs voor zijn theorie.

Wat ging er mis?

Money schreef in 1972 dat het experiment was geslaagd. Dat klopte niet. David voelde zich nooit een meisje. Tijdens bezoeken aan Money werden David en Brian gedwongen tot seksuele handelingen onder het mom van "onderzoek". Op zijn veertiende hoorde David de waarheid. Hij begon meteen weer als jongen te leven.

Hoe kwam de waarheid uit?

In 1997 publiceerden onderzoekers Milton Diamond en Keith Sigmundson de echte uitkomst. Het bleek dat Money de mislukking jarenlang had verborgen. De journalist John Colapinto schreef in 2000 het boek As Nature Made Him over de zaak. Money zelf trok zijn beweringen nooit terug.

Waarom doet dit er nu toe?

Het idee dat gender los staat van het lichaam — en dat het lichaam moet worden aangepast aan de identiteit — komt bij Money vandaan. Dat idee staat aan de basis van de hedendaagse transgenderzorg, inclusief puberteitsremmers en operaties bij minderjarigen. De Cass Review (Engeland, 2024) en onderzoeken in Zweden en Finland concluderen dat het wetenschappelijke bewijs voor die zorg zwak is.

In drie zinnen

• Money bedacht het woord "gender" en de theorie dat geslacht maakbaar is.
• Zijn bewijs daarvoor — het Reimer-experiment — was bedrog.
• Toch leeft die theorie voort in de huidige transgenderzorg.