Wat is een X-paspoort?
Kort antwoord: Een X-paspoort heeft een X in plaats van M of V als geslachtsaanduiding. In Nederland kan dat sinds 2018 via de rechter.
Iets meer uitleg
De meeste paspoorten en ID-kaarten hebben een M (man) of V (vrouw). Voor mensen die zich geen van beide voelen, of die intersekse zijn, kan dat lastig zijn. Een X-aanduiding is dan een alternatief.
In Nederland was Leonne Zeegers in 2018 de eerste persoon met een X in het paspoort. De rechter besloot dat. Sindsdien gaan steeds meer mensen dezelfde route. De regels worden vanaf 2024 stap voor stap makkelijker.
Voorbeeld
Mees is non-binair en wil geen M of V in het paspoort. Mees vraagt via een advocaat een uitspraak van de rechter. Na zes maanden krijgt Mees toestemming. Op het nieuwe paspoort staat een X.
Belangrijk om te weten
- In Nederland nog steeds via de rechter; geen automatisch recht
- Andere landen accepteren het X-paspoort niet altijd bij de grens
- Voor intersekse mensen is de route soms eenvoudiger
- Naast Nederland kennen onder andere Duitsland, Canada en Australië een X-aanduiding
Veelgestelde vragen
Via een advocaat een verzoek bij de rechtbank. Daarna wijzigt de gemeente de registratie en kan een nieuw paspoort worden besteld.
De rechtbank kost een paar honderd euro. Een advocaat erbij maakt het duurder. Soms is er rechtsbijstand.
Niet altijd. In sommige landen kun je problemen krijgen aan de grens. Check vooraf bij Buitenlandse Zaken.
Lees ook
Meer diepgang?
De juridische stappen staan op transgenderidentiteit.nl.
Bronnen
- Rijksoverheid — geslachtsregistratie in reisdocumenten
- Transvisie — informatie X-aanduiding
Laatst beoordeeld: 16 mei 2026