Wat is een mastectomie?

Een mastectomie wordt gedaan bij borstkanker, maar ook bij trans mannen of non-binaire mensen die hun borsten willen laten verwijderen. In de gender-zorg heet dit ook wel "top surgery".

De chirurg haalt het borstweefsel weg en past de huid en de tepels aan. Er blijven littekens, vaak onder de borstplooi. Het resultaat is een platte borstkas.

• Een mastectomie is onomkeerbaar.
• Mogelijke risico's: infectie, gevoelloze tepels, lelijke littekens, nabloeding.
• Borstvoeding geven is daarna niet meer mogelijk.
• Bij vragen: huisarts of genderkliniek.

Hoe lang is het herstel?

Vergoedt de verzekering dit?

Kun je daarna nog gevoel houden in de tepels?

• Wat is hormoontherapie?

• Wat is een vaginoplastiek?

• Wat is een phalloplastiek?

• Medische risico's (genderrisico.nl)

Bij een mastectomie wordt het borstweefsel verwijderd. Bij transgender mannen heet dit ook wel 'top-surgery'. De ingreep is onomkeerbaar.

In Nederland is de leeftijdsgrens voor verzekerde mastectomie bij transgender personen 18 jaar. In sommige landen wordt het jonger gedaan, wat tot debat leidt. De Cass Review wijst op het ontbreken van langetermijngegevens bij vroege ingrepen.

Risico's zijn onder meer: littekens, verlies van gevoel in de tepels, complicaties bij wondgenezing. Een latere wens om eventueel te zogen is na een mastectomie niet meer mogelijk.

Wordt het vergoed?

Is het omkeerbaar?

Hormoonbehandeling is geen omkeerbaar experiment. Sommige effecten blijven ook na stoppen: zwaardere stem bij testosteron, borstvorming bij oestrogeen. Vruchtbaarheid kan permanent verloren gaan.

Een diagnose genderdysforie is niet hetzelfde als een transgender-identiteit. Andersom ook niet: niet elke transgender heeft een diagnose nodig.

Snelheid is geen kwaliteitskenmerk. Klinieken die zonder vooronderzoek snel medicatie voorschrijven, gaan in tegen wat in Engeland, Zweden en Finland aanbevolen wordt.

Bij twijfel is het verstandig om eerst met iemand uit de directe omgeving te praten — ouder, mentor, huisarts — en niet alleen met online groepen. Online forums kunnen in één richting duwen en geven vaak een vertekend beeld.

Hou er rekening mee dat informatie online wisselend van kwaliteit is. Sommige sites zijn opgesteld door zorgverleners, andere door belangenorganisaties of activistische groepen. Lees altijd waar de informatie vandaan komt en welke onderzoeken worden genoemd.

Wees terughoudend met snelle beslissingen. Naam, voornaamwoord, kleding: dat kun je morgen weer wijzigen. Hormonen en operaties zijn anders van orde. De internationale richting in landen als Engeland, Zweden en Finland is om voor jongeren juist meer tijd in te bouwen, niet minder.