Wat is een vaginoplastiek?
Kort antwoord: Een vaginoplastiek is een operatie waarbij een vagina wordt aangelegd.
Iets meer uitleg
Bij een vaginoplastiek vormt de chirurg uit huid en weefsel van de penis en het scrotum een vagina, schaamlippen en een clitoris. De zaadballen worden weggehaald. Dit is een grote operatie van meerdere uren.
Trans vrouwen kiezen soms voor deze operatie als laatste stap in hun medische transitie. Vooraf zijn er meestal jaren hormoontherapie en gesprekken met een team.
Voorbeeld
Een 30-jarige trans vrouw heeft jaren hormonen gebruikt. Na een wachtlijst en gesprekken volgt de operatie. Na een week ziekenhuis en weken rust begint een lang traject van dilateren (oprekken) om de vagina open te houden.
Belangrijk om te weten
- Een vaginoplastiek is onomkeerbaar.
- Mogelijke risico's: bloeding, infectie, fistels, verlies van gevoel, complicaties bij plassen.
- Levenslang dilateren is nodig om de vagina open te houden.
- Bij vragen: huisarts of genderkliniek.
Veelgestelde vragen
De eerste weken zijn zwaar. Volledig herstel duurt 6-12 maanden, soms langer.
Veel vrouwen ervaren seksueel gevoel. Maar er zijn ook mensen met klachten of verlies van gevoel.
In Nederland zijn de wachtlijsten lang, soms meerdere jaren.
Lees ook
Meer diepgang?
Amsterdam UMC beschrijft het volledige traject: amsterdamumc.org.
Bronnen
- Amsterdam UMC, Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie
- WPATH Standards of Care v8 (2022)
Laatst beoordeeld: 16 mei 2026
Wat betekent dit voor jou?
Bij een vaginoplastiek wordt een vagina geconstrueerd uit weefsel van de penis en het scrotum. De ingreep gebeurt in Nederland in gespecialiseerde centra, na een lang voortraject.
Complicaties zijn onder meer wondproblemen, vernauwing van de neovagina (waardoor dilateren langdurig nodig is) en gevoelsverlies. Veel patiënten zijn over hun resultaat tevreden, maar de operatie blijft groot en niet zonder risico.
Vruchtbaarheid is na de operatie verloren. Wie kinderwens heeft, kan vooraf sperma laten invriezen.
Veelgestelde vragen
Ja, levenslang. Anders sluit de neovagina.
Vaak deels. De zenuwen worden zo veel mogelijk gespaard.
Lees ook
Stappen.
De andere operatie.
Veelvoorkomende misverstanden
Hormoonbehandeling is geen omkeerbaar experiment. Sommige effecten blijven ook na stoppen: zwaardere stem bij testosteron, borstvorming bij oestrogeen. Vruchtbaarheid kan permanent verloren gaan.
Een diagnose genderdysforie is niet hetzelfde als een transgender-identiteit. Andersom ook niet: niet elke transgender heeft een diagnose nodig.
Snelheid is geen kwaliteitskenmerk. Klinieken die zonder vooronderzoek snel medicatie voorschrijven, gaan in tegen wat in Engeland, Zweden en Finland aanbevolen wordt.
In de praktijk
Bij twijfel is het verstandig om eerst met iemand uit de directe omgeving te praten — ouder, mentor, huisarts — en niet alleen met online groepen. Online forums kunnen in één richting duwen en geven vaak een vertekend beeld.
Hou er rekening mee dat informatie online wisselend van kwaliteit is. Sommige sites zijn opgesteld door zorgverleners, andere door belangenorganisaties of activistische groepen. Lees altijd waar de informatie vandaan komt en welke onderzoeken worden genoemd.
Wees terughoudend met snelle beslissingen. Naam, voornaamwoord, kleding: dat kun je morgen weer wijzigen. Hormonen en operaties zijn anders van orde. De internationale richting in landen als Engeland, Zweden en Finland is om voor jongeren juist meer tijd in te bouwen, niet minder.
