Wat is geslacht?

Het Nederlandse woord "geslacht" wordt voor twee verschillende dingen gebruikt. Engelse termen maken het onderscheid duidelijker: "sex" voor het lichaam en "gender" voor de rol en het gevoel.

Bij geboorte staat in de papieren of iemand mannelijk of vrouwelijk is. Dat is gebaseerd op het lichaam — vooral op de uitwendige geslachtsdelen.

• Sekse wordt biologisch bepaald.
• Gender wordt sociaal en deels persoonlijk bepaald.
• Het paspoort kent M, V en (sinds 2018, beperkt) X.
• Sommige mensen zijn intersekse — hun lichaam is niet duidelijk mannelijk of vrouwelijk.

Is geslacht hetzelfde als gender?

Hoeveel geslachten zijn er?

• Verschil sekse en gender

• Wat is gender?

• Wat is intersekse?

• Wat is een X-paspoort?

Geslacht is een biologisch gegeven. Het wordt vastgesteld bij geboorte aan de hand van de geslachtsdelen, en hangt samen met chromosomen (XX of XY), hormonen en voortplantingsorganen.

Bij een kleine groep mensen zijn niet alle lichamelijke kenmerken eenduidig mannelijk of vrouwelijk. Dat heet intersekse en omvat ongeveer 1 op de 1500 tot 1 op de 2000 geboorten.

Sekse en gender zijn dus iets anders. Sekse gaat over het lichaam. Gender gaat over de rol en het gevoel. Wie de twee door elkaar haalt, krijgt vaak onnodige verwarring.

Kan geslacht veranderen?

Hoeveel geslachten zijn er?

Gender en seksuele geadheid worden vaak door elkaar gehaald. Dat zijn twee verschillende dingen: wie je bent (gender) en op wie je valt (seksueel). Iemand kan transgender én hetero zijn, of cisgender én homo.

Een fase is geen identiteit. Veel jongeren proberen iets uit zonder dat het levenslang blijft. Onderzoekers in Engeland en Finland zien dat een groot deel van de jongeren die zich in een bepaalde periode anders voelen, later weer bij hun geboortegeslacht uitkomt of bij een andere invulling.

Iedereen die zich anders voelt, hoeft niet medisch behandeld te worden. De grootste groep transgender personen kiest voor sociale veranderingen, niet voor operaties.

Bij twijfel is het verstandig om eerst met iemand uit de directe omgeving te praten — ouder, mentor, huisarts — en niet alleen met online groepen. Online forums kunnen in één richting duwen en geven vaak een vertekend beeld.

Hou er rekening mee dat informatie online wisselend van kwaliteit is. Sommige sites zijn opgesteld door zorgverleners, andere door belangenorganisaties of activistische groepen. Lees altijd waar de informatie vandaan komt en welke onderzoeken worden genoemd.

Wees terughoudend met snelle beslissingen. Naam, voornaamwoord, kleding: dat kun je morgen weer wijzigen. Hormonen en operaties zijn anders van orde. De internationale richting in landen als Engeland, Zweden en Finland is om voor jongeren juist meer tijd in te bouwen, niet minder.